Protocol
De vragen worden hier gesteld vóór de gegevens bestaan. Alleen zo betekent een afwijking, mocht die komen, iets.
Gepubliceerd op 10 september 2026 · elke toegevoegde vraag draagt haar datum
Het protocol in klare taal
Voordat men duizend keer een munt opgooit, schrijft men op een blad wat men gaat tellen, en vanaf wanneer men zal zeggen dat er iets gebeurt. Men dateert het blad, en verandert het daarna niet meer. Dat is een vooraf geschreven protocol (fig. 1). Zonder dat zou men achteraf altijd een cijfer kunnen vinden dat goed uitkomt.
Voor de kleuren is de vraag eenvoudig: wordt over honderdduizend pogingen de juiste kleur vaker gevonden dan het toeval, dat één keer op vier geeft? We kijken ook of men beter scoort wanneer men zegt kalm te zijn.
Voor het middagpunt: liggen over tienduizend punten de punten die mensen hebben geplaatst dichter bij het getrokken punt dan het toeval toelaat?
Een verduidelijking, toegevoegd op 16 september: het toeval geeft niet overal dezelfde afstand. Vanuit het midden van het vierkant valt een getrokken punt gemiddeld op 382 op duizend; vanuit een hoek op 764 (fig. 2). Elk geplaatst punt wordt dus vergeleken met wat het toeval geeft vanaf de precieze plek waar het werd geplaatst.
Er wordt niets gepubliceerd vóór deze aantallen. Een afwijking telt alleen als ze groot genoeg is om door het toeval heel slecht verklaard te worden: drie standaardafwijkingen, zoals statistici zeggen. Er wordt geen resultaat over een persoon gepubliceerd.
De tekst die volgt, is die van 10 september 2026, zoals hij werd gepubliceerd. Er wordt niets aan veranderd; wat wordt toegevoegd, is gedateerd.
Sinds 12 oktober 2026 heet het Laboratorium „De oefeningen”, De Ervaring „De kleuren” en De Voorspelling „Het middagpunt”. Dit protocol behoudt de namen waaronder het op 10 september 2026 werd gepubliceerd; verder verandert er niets aan.
Op 18 oktober 2026 is de minuut voorbereiding uit beide oefeningen gehaald. De vragen die erover gaan, stoppen met de pogingen tot en met 17 oktober, die meegeteld blijven.
De Ervaring — vier kleuren
Wat wordt gemeten
Bij elke poging wordt door de server willekeurig een kleur uit vier getrokken, verzegeld door een afdruk die vóór de keuze wordt gepubliceerd, en daarna onthuld. De persoon kiest vóór het zien. Een reeks telt twintig pogingen; het toeval geeft er vijf.
Wat wordt gezocht
Drie vragen, gesteld vóór de gegevens er zijn. Ten eerste: overtreft het geheel van de pogingen het toeval? Ten tweede: overtreffen de reeksen die in een aangegeven kalme toestand zijn gedaan, waarbij de toestand vóór de reeks is aangegeven, die welke in een onrustige toestand zijn gedaan? Ten derde: overtreffen de reeksen die worden voorafgegaan door een minuut begeleide voorbereiding die welke dat niet worden, waarbij de voorbereiding door het lot wordt toegewezen?
Wat zal tellen
Geen enkel resultaat wordt gepubliceerd vóór honderdduizend pogingen. Een afwijking geldt als een resultaat indien zij drie standaardafwijkingen overschrijdt, met het aantal pogingen en het betrouwbaarheidsinterval. Geen enkel individueel cijfer wordt gepubliceerd; accounts komen pas in de observaties boven tweehonderd pogingen. De trekking wordt regelmatig nagegaan met een uniformiteitstoets, hier gepubliceerd.
Wat niet wordt gedaan
Geen enkele afgeronde reeks wordt teruggetrokken. De vragen worden onderweg niet gewijzigd; worden er vragen toegevoegd, dan worden zij hier gedateerd.
Centre EPÉU, 10 september 2026.
De Voorspelling — één punt per dag, toegevoegd op 10 september 2026
Wat wordt gemeten. Elke dag om twaalf uur twaalf plaatst de server willekeurig een punt in een vierkant van duizend bij duizend, door twee onafhankelijke trekkingen. Vóór de middag heeft ieder in hetzelfde vierkant de plek aangewezen waar hij voelde dat dit punt zou zijn. Per voorspelling worden twee metingen bewaard: het kwart van het vierkant, juist of niet, en de afstand tussen het aangewezen punt en het getrokken punt, uitgedrukt op duizend.
De bij toeval verwachte afstand. Tussen twee punten die onafhankelijk en uniform in een vierkant worden getrokken, bedraagt de gemiddelde afstand twee, plus de wortel uit twee, plus vijf maal de inverse hyperbolische sinus van één, alles gedeeld door vijftien, dat is 0,521405 van de zijde; op dit rooster 521 op duizend. De waarde wordt eenmaal berekend, hier gepubliceerd, en geverifieerd door simulatie over driehonderdduizend trekkingen.
Correctie van 16 september 2026 — vanwaar het toeval wordt gemeten. De waarde 521 geldt tussen twee punten die het toeval trekt. Het aangewezen punt wordt echter door een mens geplaatst, en zijn plek verandert wat het toeval geeft: vanaf het midden van het vierkant valt een trekking gemiddeld op 382 op duizend; vanaf een hoek op 764. De weerhouden vergelijking wordt dus, voor elke voorspelling, de verwachte afstand vanaf het aangewezen punt zelf — de verwachting van de afstand tussen dat punt en een uniform punt van het vierkant, vooraf berekend en met een simulatie gecontroleerd — en, voor de groep, het gemiddelde van die verwachte afstanden. Dat gemiddelde geeft 521 terug wanneer de aangewezen punten zelf gelijkmatig verspreid liggen. Het kwart van het vierkant verandert niet: het blijft één kans op vier vanaf elk punt. Vóór deze correctie is geen enkel gegeven geanalyseerd; zij staat hier geschreven vóór elke optelling.
De trekking en haar verzegeling. Het punt bestaat nergens vóór twaalf uur twaalf: het wordt op dat ogenblik getrokken door de taak van de server, meteen verzegeld door een geheim van tweeëndertig bytes en de SHA-256-afdruk van het paar, in één enkele rij geschreven en daarna onthuld. Noch de administratie noch iemand anders kan het vervroegen, vooraf kennen of nadien wijzigen; de database zelf weigert het.
Het groepsresultaat. Het verschijnt pas vanaf dertig punten die voor dezelfde trekking zijn geplaatst. Daaronder vermeldt de pagina het aantal deelnemers, en niets anders.
Wat wordt gezocht. De punten van de groep liggen dichter bij het getrokken punt dan het toeval toelaat; en meer nog na een minuut voorbereiding, waarbij die voorbereiding één keer op twee door het lot wordt toegewezen.
Wat zal tellen. Geen enkel cumulatief cijfer wordt gepubliceerd vóór tienduizend voorspellingen. Een afwijking geldt als een resultaat indien zij drie standaardafwijkingen overschrijdt, met het aantal voorspellingen en het betrouwbaarheidsinterval. Geen enkel individueel cijfer wordt gepubliceerd.
Centre EPÉU, 10 september 2026.
De controle van de trekking van De Ervaring, vandaag
Deze verdeling wordt gelezen op de gespeelde pogingen van afgeronde reeksen, en wordt bij elk bezoek opnieuw berekend. Zij zegt niets over de treffers: het protocol verbiedt daarover te publiceren vóór honderdduizend pogingen.