9 september, dag van de perceptibiliteit

In “365 Jours d’Harmonie”¹ draagt 9 september één enkel woord: Perceptie. De definitie past in één regel, het waarnemen, het begrijpen door de zintuigen of het verstand, en de zin om te overwegen in een andere: “In de perceptie ontdek ik de diepte en de rijkdom van het leven.” Het Centre EPÉU heeft ervoor gekozen van deze datum, elk jaar, de dag van de perceptibiliteit te maken. Dit eerste artikel zegt wat dit woord dekt, en waarom het een dag verdient.

1.Waarnemen, en perceptief zijn

Perceptie is wat ieder doet zonder erbij na te denken: zien, horen, voelen, en begrijpen wat de zintuigen melden. Het woord is oud, en zijn betekenis is stabiel.

Perceptibiliteit is iets anders. Het is het vermogen, bij ieder in verschillende mate aanwezig, om informatie te ontvangen die niet via de vijf gewone zintuigen komt: van iemand weten wat hij niet heeft gezegd, bij het binnenkomen van een ruimte voelen wat er is gebeurd, de afloop van een situatie kennen voordat die zich aftekent. Een perceptief persoon is geen geheimzinnige uitzondering; het is iemand wiens innerlijke structuur doorlaat wat de meesten wegfilteren.

M. Mischa Harmeijer heeft dit begrip opnieuw ingevoerd omdat de gangbare woordenschat het niet had. Men sprak van een gave, van intuïtie, van een zesde zintuig, van mediumschap, allemaal woorden die nu eens een vermogen, dan weer een toestand, dan weer een geloof aanduiden, en die wie waarneemt zonder middel laten om te benoemen wat hem overkomt. Perceptibiliteit benoemt de functie, en niets dan de functie.

2.Een functie, geen voorrecht

Dit punt beslist over al het overige. Als perceptibiliteit een gave was, zou ze voorbehouden zijn aan enkelen en zou er niets over te zeggen zijn. Als ze een functie is, gehoorzaamt ze aan voorwaarden, laat ze zich observeren, verifiëren en cultiveren.

De observatie van meerdere jaren, in het Centre en tijdens Publieke Sessies, toont dat de functie bij bijna iedereen bestaat, maar dat ze meestal wordt vertroebeld door drie dingen: een ontstemd lichaam, dat niets betrouwbaars meer weergeeft; een verstand dat zich verstrooit, en dat fabriceert in plaats van te ontvangen; emoties die alles vervormen wat erdoorheen gaat. Wanneer deze drie voorwaarden worden vervuld, opent de toegang zich. Zodra er één ontbreekt, sluit hij zich. Dat is vast te stellen, en het herhaalt zich.

3.De tegenovergestelde hypothese

Men moet onderzoeken wat een sceptische geest zou zeggen, want zo werkt het Centre. De juiste intuïtie zou niet meer kunnen zijn dan een snelle lezing van gewone aanwijzingen: een houding, een toon, een detail in de kleding. De droom die uitkomt zou een toeval kunnen zijn dat het geheugen bewaart omdat het is uitgekomen, terwijl het de honderd andere vergeet die niet zijn uitgekomen. Het gevoel in een ruimte zou kunnen komen van de geur, het licht, de temperatuur.

Deze verklaringen zijn vaak waar, en het zou oneerlijk zijn ze terzijde te schuiven. Maar ze dekken niet alles. Ze dekken niet de precieze, gedateerde, verifieerbare informatie, ontvangen over een persoon van wie men niets weet, in een protocol waarin geen enkele aanwijzing beschikbaar is. Dat is precies wat het waarnemen op afstand al een eeuw op de proef stelt, van Warcollier² tot vandaag, met een onbekend doel, een schriftelijk verslag, en een onthulling dezelfde dag. Wat dit protocol doorstaat, is geen lezing van aanwijzingen. Het is perceptibiliteit.

4.Wat de oude teksten erover zeggen

Het begrip is nieuw in de woordenschat; wat het aanduidt is dat niet. De Kybalion³, in 1908, opent met een beginsel dat het Centre als grondleggend beschouwt: het Al is Geest. Hij zegt niet dat alles verbeelding is, maar dat de structuur van het werkelijke van informationele aard is, en dat een georganiseerd bewustzijn er toegang toe heeft. Dat is precies wat perceptibiliteit veronderstelt.

Lang daarvoor onderscheiden de geschriften die aan Hermes Trismegistus⁴ worden toegeschreven, in de vertaling van Louis Ménard, wat de zintuigen melden van wat het verstand zonder hen vat, en maken zij van deze tweede kennis de enige die niet bedriegt. De Bhagavadgītā⁵, in de vertaling van Émile Senart, beschrijft degene die zijn zintuigen van de voorwerpen terugtrekt zoals de schildpad zijn ledematen intrekt, en die, in die terugtrekking, kent; de oudste Upanishads⁶, in dezelfde vertaling, zoeken datgene waardoor men waarneemt, en niet wat men waarneemt. Deze teksten spreken niet van perceptibiliteit, maar zij beschrijven, elk in zijn eigen taal, dezelfde functie en dezelfde voorwaarden.

Dichter bij ons, in 1912, stelt Caillet, in zijn Algemeen overzicht van de Mentale Behandeling⁷, dat de toestand van het verstand bepaalt wat wordt ontvangen en wat wordt voortgebracht, en dat deze toestand zich laat regelen. Uit deze lijn komt het Traitement Mental van het Centre voort, waar men, gedurende zes dagen, precies aan deze voorwaarden werkt.

5.Wat men ermee doet

Een dag van de perceptibiliteit is geen dag van viering. Het is een dag van onderzoek. Wie waarneemt zonder te begrijpen, draagt iets dat hij niet kan vasthouden noch overdragen; wat niet begrepen is, blijft incidenteel en verwarrend. Begrepen, wordt het een instrument: men weet wat er in zichzelf gebeurt wanneer een informatie aankomt, wat haar heeft doorgelaten, en wat haar, op de andere dagen, tegenhoudt.

Het Centre nodigt daarom ieder uit om op 9 september één eenvoudig ding te doen: schriftelijk een waarneming noteren die in het jaar is uitgekomen, en aan te tekenen in welke toestand men zich bevond, in het lichaam, in het denken, in de emoties, op het moment dat zij aankwam. Deze ene notitie leert meer over de eigen perceptibiliteit dan menige lectuur.

6.Waarom een dag

Omdat wat geen dag heeft, geen plaats heeft. De kalender bewaart wat men besluit erin te schrijven, en de perceptibiliteit, bij bijna iedereen aanwezig, stond er nergens in. 9 september is er voortaan voor gereserveerd, in het Centre EPÉU, elk jaar, met een artikel dat er telkens een andere kant van zal onderzoeken. Wie waarneemt zonder te begrijpen, vindt er, ten minste eenmaal per jaar, een plek waar dit zonder omwegen wordt gezegd, en waar men niet vraagt het te geloven, maar te kijken.

7.De Ervaring

Het Centre biedt u, vanaf deze dag, een ervaring van perceptibiliteit. Eén enkel doel wordt getrokken, op de server, na uw keuze; u kiest voordat u ziet, uit vier kleuren; daarna onthult het doel zich. Twintig pogingen vormen een reeks, en de lijn van het toeval ligt op vijf. Uw account bewaart uw reeksen, de toestand waarin u was, en uw curve, boven of onder die lijn. Niemand zal u zeggen of u perceptief bent; u zult het zelf zien, met de tijd.

Zij staat open voor iedereen, op deze site: De Ervaring van perceptibiliteit.

Centre EPÉU, 9 september 2026

Centre EPÉU — Château de Villereglan, Saint-Martin-de-Villereglan (Aude) · de chat van de site

← Onderzoek en observaties — alle teksten